Senglao content (728×90)
In this photo released by China's Xinhua News Agency, voters check the information of candidates at a polling station in Vientiane, Laos, Saturday, April 30, 2011. Laos, one of the world's last communist nations, is holding parliamentary elections Saturday but the vote will only preserve the status quo, because virtually all candidates owe allegiance to the all-powerful political party that's ruled for 36 years. (AP Photo/Xinhua, Si Hongliang) NO SALES

ພົນລະເມືອງລາວມີສິດຫຍັງແດ່?

ຕະຫຼອດ​ເວລາ​ທີ່​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ລົງເຮັດວຽກ ຫຼື ​ໄປ​ຮ່ວມ​ງານ​ບຸນສິນ​ກິນ​ທານ​ນຳ​ຊາວບ້ານ​ຢູ່​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຕ່າງໆ ພວກ​ເຂົາ​ໄດ້​ຖາມ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ຢູ່​ເລື້ອຍໆ​ວ່າ: ​“ໃນ​ຖານະ​ເປັນ​ພົນລະ​ເມືອງ​ລາວ​ພວກ​ເຮົາ​ມີ​ສິດ​ຫຍັງ​ແດ່?” ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ກໍ​ໄດ້​ໃຫ້​ຄວາມ​ກະຈ່າງ​ແຈ້ງ​ແກ່​ພວກ​ເພິ່ນ​ເຊັ່ນວ່າ: ມີ​ສິດ​ເລືອ​ກເອົາ​ຜູ້​ແທນ, ​ເລືອກ​ເອົາ​ຄະນະ​ປົກຄອງ​ບ້ານ, ມີ​ສິດ​ໄປມາ​ເດີນທາງ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ, ມີ​ສິດ​ນຳ​ໃຊ້​ດິນ​ໄຮ່ນາ​ຮົ້ວ​ສວນ​ຕາມ​ກົດໝາຍ​ກຳນົດ​ ແລະ ອື່ນໆ.

​      ​ໃນ​ສອງ​ເດືອ​ນກ່ອນ​ນີ້​ເວລາ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ລົງ​ໄປທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທີ່​ເມືອງ​ເຊ​ໂປ​ນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ມີ​ປະຊາຊົນ​ຜູ້ໜຶ່ງ​ອາຍຸ​ປະມານ 60 ກວ່າ​ປີ ​ໄດ້​ລົມ​ກັບ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ວ່າ: “​ເວລາ​ໄປ​ຮ່ວມ​ປະຊຸມ​ຢູ່​ບ້ານ​​ໄດ້​ຍິນ​ເພິ່ນ​ເວົ້າ​ຢູ່​ຕະຫຼອດ​ເວລາ​ວ່າ: ຢູ່ ສປປ ລາວ​ປະຊາຊົນ​ເປັນ​ເຈົ້າ ​ປະຊາຊົນ​ມີ​ສິດ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ຈົນ​ບໍ່​ສາມາດ​ຈົດ​ຈຳ​ໄວ້​ໄດ້​ດັ່ງ​ນັ້ນ​ຈຶ່ງ​ຢາກ​ຂໍ​ເອກະສານ​ນຳ​ລຸງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິດ ​ແລະ ພັນທະ​ພື້ນຖານ​ຂອງ​ພົນລະ​ເມືອງ​ມາ​ໄວ້​ອ່ານ, ຢ່າ​ລືມ​ສົ່ງ​ມາ​ໃຫ້​ແທ້ໆ​ເດີ້ ” ​ໃນ​ເວລາ​ທີ່​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ໄດ້​ລົງ​ໄປ​ໃນ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ດັ່ງກ່າວ ​ແລະ ຍັງ​ບໍ່​ສາມາດ​ສົ່ງ​ເອກະສານ​ດັ່ງກ່າວ​ໃຫ້​ຜູ້ກ່ຽວ​ຍ້ອນ​ບໍ່​ຮູ້​ທີ່ຢູ່​ແນ່ນອນ. ດັ່ງ​ນັ້ນ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ຈຶ່ງ​ຂໍ​ຂຽນ​ບົດ​ຄວາມ​ດັ່ງກ່າວ​ລົງ​ໃນ​ວາລະສານ​ນີ້​ເພື່ອ​ໃຫ້​ຫຼາຍໆ​ຄົນ​ໄດ້​ອ່ານ. ສຳລັບ​ຜູ້​ສົນ​ໃຈ​ຄົ້ນຄວ້າ​ນັ້ນ​ເພິ່ນ​ຄົງ​ຮູ້​ໝົດ​ແລ້ວ, ຍ້ອນ​ວ່າ​ໃນ​ໝວດ​ທີ IV ຂອງ​ລັດຖະທຳ​ມະນູນ​ໄດ້​ຂຽນ​ໄວ້​ແລ້ວ “ສິດ ​ແລະ ພັນທະ​ພື້ນຖານ​ຂອງ​ພົນລະ​ເມືອງ” ​ແຕ່​ມາດຕາ 34 ຮອດ 51.

ສິດໄດ້ສັນຊາດລາວ (ມາດຕາ34) ສິດສະເໝີພາບຕໍ່ໜ້າກົດໝາຍ (ມາດຕາ35) ສິດບ່ອນບັດເລືອກຕັ້ງ ແລະ ສະໝັກຮັບເລືອກຕັ້ງ (ມາດຕາ36) ສິດທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ ແລະ ຄອບຄົວລະຫວ່າງຍິງ-ຊາຍ (ມາດຕາ37) ສິດໄດ້ຮັບການສຶກສາຮໍ່າຮຽນຍົກສູງຄວາມກ້າວໜ້າ(ມາດຕາ38) ສິດໃນການເຮັດວຽກ ແລະ ປະກອບອາຊີບ ທີ່ບໍ່ຂັດກັບກົດໝາຍ, ຜູ້ອອກແຮງງານໄດ້ຮັບການພັກຜ່ອນ, ໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວເວລາເຈັບເປັນ (ມາດຕາ39) ສິດເສລີພາບໃນການຕັ້ງພູມລໍາເນົາ ແລະ ການໄປມາ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ (ມາດຕາ40) ມີສິດຮ້ອງທຸກ, ຮ້ອງຟ້ອງ ແລະ ສະເໜີຄວາມເຫັນຕໍ່ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ກ່ຽວກັບບັນຫາທີ່ພົວພັນເຖິງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດລວມ ຫຼື ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດສະເພາະຂອງຕົນ (ມາດຕາ41) ມີສິດໂດຍບໍ່ມີໃຜຈະລ່ວງລະເມີດໄດ້ທາງດ້ານຮ່າງກາຍ, ກຽດສັກສີ ແລະ ເຄຫາສະຖານ (ມາດຕາ42) ມີສິດເສລີພາບໃນການເຊື່ອຖື ຫຼື ບໍ່ເຊື່ອຖືສາສະໜາ(ມາດຕາ43) ມີສິດເສລີພາບເປັນການປາກເວົ້າ ຂີດຂຽນ, ໂຮມຊຸມນຸມ, ຈັດຕັ້ງສະມາຄົມ ແລະ ເດີນຂະບວນທີ່ບໍ່ຂັດກັບລະບຽບກົດໝາຍ (ມາດຕາ44) ມີສິດເສລີພາບໃນການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ນໍາໃຊ້ຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ (ມາດຕາ45) ສຳລັບພົນລະເມືອງລາວທີ່ອາໄສຢູ່ຕ່າງປະເທດ, ລັດກໍຍັງປົກປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງເຂົາເຈົ້າເຊັ່ນດຽວກັນ (ມາດຕາ46).

ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນພົນລະເມືອງລາວກໍຍັງມີພັນທະຕ່າງໆເຊັ່ນ: ມີພັນທະເຄົາລົບລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ (ມາດຕາ47) ມີພັນທະເສຍພາສີ ແລະ ສ່ວຍສາອາກອນ ຕາມລະບຽບກົດໝາຍ (ມາດຕາ48) ມີພັນທະເປັນທະຫານເພື່ອປົກປ້ອງປະເທດຊາດ, ມີພັນທະຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ທີ່ຕົກຢູ່ໃນໄພອັນຕະລາຍ ແລະ ອື່ນໆ.

What rights do Lao citizens have?

Throughout my career and my work and when attending events with people in various localities, people have asked me what rights they have as Lao citizens. I clarify the matter by explaining that they have the right to elect representatives, to elect their village committee, the right to travel throughout the country, the right to use land and cultivate crops as specified by law, and so forth.

Two months ago when I was visiting Sepon district in Savannakhet province, someone around the age of sixty years and said to me “At village meetings, I always hear them say that the Lao PDR is of the people and the people have so many rights that they cannot be memorized. I would therefore like to request from you a document detailing the basic rights and obligations of citizens for me to read. Please don’t forget to send me this!” As I have yet to return to this locality and am unable to send it to this person as I do not know his address, I will write it out here in this magazine so that many people may read it. Those who have been interested in researching this most likely know all this already because it is written in Section IV of the Constitution on the “Fundamental Rights and Obligations of Citizens” from Article 34 through to Article 51”

The rights of Lao citizens under the Constitution are as follows: the right to Lao nationality (Article 34); the right to equality before the law (Article 35); the right vote and be elected (Article 36); equal political, economic, socio-cultural, family, and gender rights (Article 37); the right to receive an education and to improve and advance oneself (Article 38); the right to work and engage in an occupation which does not conflict with the law (Article 39); the freedom of settlement and movement as specified by law (Article 40); the right to lodge complaints and petitions and propose ideas to the relevant State organizations in connection with issues pertaining to the rights and interests of the public or the rights and interests of oneself (Article 41); the right for their bodies, honor, and abodes not to be violated (Article 42); the freedom to believe or not believe in religions (Article 43); the freedom to speak, write, assemble, form associations, and stage demonstrations provided that this does not conflict with legal regulations (Article 44); and the freedom to conduct research and apply scientific advances, techniques, and technologies (Article 45) and for Lao citizens residing overseas, the State protects identical rights and interests too (Article 46).

Together with these, Lao citizens also have the following obligations: to respect the Constitution and the law (Article 47); to pay tax and duties in accordance with legal regulations (Article 48); and to perform military service to defend the nation and to assist persons in danger.

ສະແດງຄຳຄິດເຫັນ